 |
| IP Adresiniz |
: |
38.107.191.88 |
| Toplam Hit |
: |
31957 |
| Toplam Üye |
: |
25 |
| Son Üyemiz |
: |
öztokmak
|
| Aktif Kişi |
: |
1 |
| Aktif Üyeler |
: |
0
|
|
 |
|
|
|
BÜLETNİMİZ İÇİN TIKLAYIN |
|
|
Adıyaman Hakkında |
GENEL BİLGİLER
Yüzölçümü: 7.614 km²
Nüfus: 513.131 (1990)
İl Trafik No: 02
Adıyaman, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin batısında yer alan,
tarih sahnesindeki yeri ilk insanlara dek uzanan, pek çok değişik kültüre
merkezlik etmiş olan bir kültür ve turizm kentidir. Dünyanın en eski yerleşim
yerlerinden biri olan Adıyaman toprakları üzerinde, insanlık tarihinin bütün
evrelerine dair bulgular elde edilmiştir. Adıyaman, dünyanın 8. harikası olarak
anılan Nemrut Dağı eserleri, Kommagene uygarlığının kalıntıları, dünyanın 4.
büyük barajı olan Atatürk Barajı,Çamgazi barajı, kış kampı organizasyonu, dünya
birinciliğine sahip halk oyunları ile öne çıkan bir kenttir.
İLÇELER: Adıyaman (merkez),
Besni, Çelikhan, Gerger, Gölbaşı, Kâhta, Samsat, Sincik, Tut.
Besni: Adıyaman'ın batı
kesiminde yer alan Besni en eski yerleşim yerlerinden biridir. Önemli tarihi
kalıntıları arasında Besni ilçesine 15 km. uzaklıktaki Sofraz Tümülüsü, 33 km
uzaklıktaki Sesönk (Dikilitaş) sayılabilir. Besni İlçesinin 6 km. kuzeydoğusunda
yeralan Besni İçmesinin suyu böbrek taşlarına, kronik kabızlık, bağırsak ve mide
iltihaplarında faydalıdır.
Çelikhan: Adıyaman'ın
kuzeyinde yeralan ilçenin Korucak köyünde bulunan içme suyu birçok hastalığa
deva olup, şifalı bir su olarak her yıl birçok kişi gelmektedir.
Gerger: Adıyaman'ın 100 km
kuzeydoğusunda yeralan Gerger ilçesi, İ.Ö. II. yüzyılda Kommageneliler'in atası
olan Arsames tarafından kurulan Gerger Kalesi ile anılmaktadır.
Kahta: İlin 34 km. doğusunda
yer alan doğu ve güneydoğu sınırları boyunca Fırat nehri uzanır. İlin en büyük
ilçesi olan Kahta, Nemrut Dağı Tümülüsü ve Tanrı heykelleri ile yaratıcısı
Kommagene Uygarlığı eserlerinin büyük bölümünü ilçe sınırlarında barındırır. Her
yıl binlerce yerli ve yabancı turist tarafından ziyaret edilen Nemrut Dağı'na
gelenlerin durak ve konaklama noktasıdır.
Samsat: Üç tarafı Atatürk
Barajı gölü sularıyla çevrili bir yarım ada şeklindeki Samsat Adıyaman'a 47 km
uzaklıktadır. Yapılan arkeoloji araştırma ve kazılarda eski Samsat ve civarında
tarihi saraylar, Su kemerleri, Kaleler ve kıymetli eşyalar bulunmuştur.
NASIL GİDİLİR?
Karayolu: Adıyaman'a
karayolu ile Gaziantep, Şanlıurfa, Malatya, Kahramanmaraş ve Diyarbakır olmak
üzere beş güzergahtan gidilir. Adıyaman'ın Gölbaşı ilçesi tam bir kavşak yeri
olup, Malatya Kahramanmaraş - Gaziantep karayolu ulaşımı Gölbaşı üzerinden
sağlanır.
Otogar Tel : (+90-416) 216 35 35
Demiryolu: Demiryolu ulaşımı
da Gölbaşı ilçesinden yapılmakta olup, Malatya - Fevzi Paşa demiryolu bu İlçeden
geçmektedir.
İstasyon Tel : (+90-416) 781 60 80
Havayolu: Adıyaman
Havalimanından tarifeli uçak seferleri bulunmaktadır.
Hava Limanı : (+90-416) 244 20 02
Baraj Ulaşımı: Adıyaman'dan
geçen, Şanlıurfa, Diyarbakır dahil Güneydoğu illerini birbirine bağlayan
karayolu, Gerger İlçesine bağlı Güzelsu köyündeki feribot seferleri ile
Şanlıurfa ve Siverek İlçesi'ne bağlanır.
GEZİLECEK YERLER
Nemrut Dağı
Doğu ve Batı Medeniyetlerinin, 2150 m. yükseklikte muhteşem
bir piramitteki kesişme noktası, Dünyanın sekizinci harikası Nemrut, Yüksekliği
on metreyi bulan büyüleyici heykelleri, metrelerce uzunluktaki kitabeleriyle,
UNESCO Dünya Kültür Mirasında yer almaktadır.
Nemrut Dağı, üzerinde barındırdığı dev heykellerin ve anıt
mezarın yanı sıra, dünyanın en muhteşem gündoğumu ve gün batışının
seyredilebildiği yer olmasıyla da ilgi çekmektedir. Her yıl binlerce insan
gündoğumu ve gün batışını seyretmek için Nemrut Dağına gelmektedir.
UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası olarak ilan edilen
Nemrut Dağı, çevresindeki Kommagene Uygarlığı eserleri ile birlikte ülkenin
önemli Milli Parklarından biridir. Nemrut Dağındaki dev heykeller ve tümülüs,
Arsameia (Eski Kale), Yeni Kale, Karakuş Tepesi ve Cendere Köprüsü
Milli Park sınırları içerisinde yer alıyor.
Anıtlar
Karakuş Tümülüsü (Kadınlar Anıt Mezarı)
Milli Parkın güneybatısında Adıyaman-Kahta girişinde bulunan, Kommagene Kralı II.
Mithridates tarafından annesi İsas adına yaptırılan anıt mezar, sütun üzerindeki
kartaldan dolayı Karakuş Tümülüsü olarak anılmaktadır. Doğu, batı ve güney
yönlerde dörder sütun varken günümüze doğuda iki, batıda ve güneyde birer sütun
kalmıştır. Doğu sütun üstünde aslan ve kartal heykel kalıntıları, batıdaki
sütunun üstünde tokalaşma steli, yerde aslan heykel parçası vardır. Nemrut Dağı
giriş noktası olarak belirlenen Karakuş Tümülüsü, Milli Park içersindedir.
Sofraz Tümülüsü İl merkezine
45 km., Besni ilçesine 15 km. uzaklıkta, Üçgöz (Sofraz) köyündedir. 15 m.
Yüksekliğinde olan mezarın üzeri kırma taş ve molozla örtülüdür.
Sesönk (Dikilitaş) Besni
ilçesinin 33 km. güneydoğusunda, Kızıldağ üzerinde Kommagene Kralı II.
Mithridates tarafından inşa edilen anıt mezar, her biri yaklaşık 10 metre
yükseklikte üç çift sütunla çevrelenmiştir. Sütunları üzerinde kadın, erkek ve
aslan kabartmaları bulunmaktadır.
Karadağ Tümülüsü Adıyaman'a
5 km. mesafede, Karadağ eteğindedir, 2 bölümden oluşan bir kaya mezarı vardır.
Beştepeler Adıyaman'a 25 km.
mesafedeki Ilıcak Köyü sınırları içindedir. Yığma taşlardan yapılmış 6 adet
tümülüs mezar bulunmaktadır. Mezarların, Kommagene Kraliyet ailesine ait soylu
kişiler için yapıldığı tahmin edilmektedir.
Malpınarı Kaya Yazıtı
Adıyaman'a yaklaşık 35 km. uzaklıkta Malpınar mezrasında doğal kaya üzerine
oyulmuş Hiyeroglif bir kitabe ve kayalara yapılmış yerleşim birimleri Geç Hitit
dönemine aittir.
Köprüler
Cendere Köprüsü
Adıyaman'a 55 km. uzaklıkta ve Karakuş tümülüsünün kuzeydoğusundadır. Kahta
çayının en çok daraldığı kesimde iki ana kaya üzerinde 92 iri kesme taştan
yapılan bir büyük kemer ve doğu tarafındaki küçük bir tali kemerden oluşur.
Köprü, depreme karşı
korunacak şekilde, sütunlara köprüye
esneklik payı verilerek inşa edilmiştir. Köprünün
hemen alt tarafında bulunan Kommageneliler'in Antiochos Theos döneminde inşa
ettiği 5 kemerli diğer bir köprü, Romalılar
tarafından yıkılmıştır.
Göksu - Kızılin Köprüsü
Gümüşkaya köyü ile Ağcin köyü arasında Göksu
çayının daraldığı bir noktada kaya zemin üzerinde kurulan köprü
Roma dönemine aittir. Orta kemerin dışında genel olarak sağlam durumdadır.
Altınlı Köprü
Köprünün büyük bir
kemeri ve kademeli olarak küçülen üç kemeri daha vardır. Köprü
taşları harç kullanılmadan sıkıştırma (Cendere) stiliyle yapılmıştır.
Kaya Mezarı ve Mağaralar
Haydaran Kaya Mezarları
Adıyaman'ın 17 km. kuzeyinde Taşgedik Köyü sınırları içinde yer alır. Kaya
mezarlar ve Güneş Tanrısı Hellias ile Kral Antiochos'un tokalaşma kabartmaları
vardır.
Turuş Kaya Mezarları
Adıyaman il merkezine 40 km. uzaklıkta ve Adıyaman-Şanlıurfa karayolunun 1 km.
batısında yer alan Turuş Kaya Mezarları Roma Dönemine aittir. Mezarlar zeminden
aşağıya doğru ana kaya oyularak yapıldığından mezarların girişine aşağıya doğru
inen 10-13 basamaktan sonra ulaşılır. Bazılarının duvar ve kapı girişlerinde
çeşitli figürlerde kabartmalar bulunmaktadır.
Dolmenler Dikilitaşın
kuzeyindeki kayalık alanlarda, Aşağı hozişi köyü yakınlarında dolmen tipi
mezarlar bulunmaktadır. Sala benzeyen iki büyük kayanın birbirine çatılması ile
yapılan bu mezarların Taş Devri insanlarından kaldığı tahmin edilmektedir.
Zey Adıyaman'a 7 km. mesafede, Zey Köyü yakınında, erken
dönem Hıristiyanların yaşadığı yerleşim birimleri bulunmaktadır. Köyde ayrıca
Şeyh Abdurrahman Erzincani'ye ait bir türbe ve cami yer alır.
Göksu Mağaraları Göksu
ırmağı boyunca yer alan 40 - 50 m. yükseklikteki sarp kayalıklar üzerinde doğal
mağaralar bulunmaktadır. Besni tarafında Kızılin ve Sarıkaya Köyleri ile
Adıyaman tarafında Gümüş Kaya ve Mal Pınarı civarında yoğunlaşmıştır.
Palanlı Mağarası Adıyaman'ın
10 km. kuzeyinde Adıyaman - Çelikhan - Malatya karayolunun üzerinde Palanlı
köyünde yer almaktadır. M.Ö. 40.000 yıllarında kullanılmış doğal bir mağaradır.
Duvarında bulunan ve halen fark edilen geyik figürü yalın kontur çizgilerle
oluşturulmuştur. Mağaranın yer aldığı derin vadi ise ender bulunur bir doğa
parçasıdır.
Kitap Mağarası Kayaların
oyulmasıyla oluşturulmuş (demir Kale 1) adıyla anılan, ikişer katlı erken dönem
Hıristiyanların yaşadığı yerleşim birimleri bulunmaktadır. Mağaralara İndere
köyü (Zey) içinden yaya olarak gidilmektedir.
Gümüşkaya (Palaş) Mağaraları
Adıyaman ilinin 40 km. güneybatısında Göksu nehri kenarında aynı adla anılan
köyün batısında kayalardan oyma tünel şeklinde birbirleri ile bağlantılı çok
sayıda mağaralar yer almaktadır. Tarihte konut olarak kullanılan bu mağaraların
M.Ö. 150 yılında yapıldığı tahmin edilmektedir.
Camiler ve Kiliseler
Ulu Cami, Çarşı Cami, Kab Cami, Musalla Cami, St. Paul
Kilisesi en önemlileridir.
Adıyaman Camileri
Nemrut (Kahta)
Adıyaman'ın 103 km doğusundadır. Tümülüs ana kaya üzerine
kırma taşların yığılmasıyla oluşturulmuştur. Tümülüsün doğu, batı ve kuzeyinde
ana kaya düzleştirilerek teraslar düzenlenmiş, doğu ve batı teraslarda tanrı
heykel ve kabartmaları yapılmıştır.
Arsemia (Kahta)
Adıyaman'a 63 km uzaklıkta olup, Kahta çayının doğusundadır.
Güneyindeki tören yolunda Mitras'ın kabartma steli, ayin platformu üzerinde
Antiochos-Heracles tokalaşma steli ve bunun önünde döneminin Anadolu'da bilinen
en büyük kitabesi vardır.
İçmeceler
Çelikhan İçmesi Çelikhan
İlçesi'nin 23 km. kuzeydoğusundadır. İçmerenin suyu mide, bağırsak, karaciğer,
safra kesesi, hastalıklarıyla böbrek taşı ve şişmanlıkta kullanılması büyük
ölçüde faydalıdır.
Besni İçmesi Besni İlçesinin 6 km. kuzeydoğusundadır. Bu
içmenin suyu böbrek taşlarına, kronik kabızlık, bağırsak ve mide iltihaplarında
faydalıdır.
Kotur İçmesi Adıyaman'a 25
km. uzaklıkta ve kuzeybatısındadır. Akçalı köyüne 5 km. mesafede şifalı bir
soğuk su içmesidir. Bu su bazı mide ve bağırsak hastalıklarına iyi gelmektedir.
Milli Parklar
Nemrut Dağı Milli Parkı
Atatürk Barajı ve GAP
Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP), ülkemizin Güneydoğu Anadolu
Bölgesindeki 9 ilde (Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin,
Siirt, Şanlıurfa ve Şırnak) uygulanmakta olan çok sektörlü entegre bir bölgesel
kalkınma projesidir. Başlangıçta su ve toprak kaynaklarının geliştirilmesine
dayalı olarak tasarlanan proje, 1989 yılında GAP Mastır Planının hazırlanması
ile çok sektörlü ve entegre bir bölgesel kalkınma projesine dönüştürülmüştür.
Projenin en önemli ayağı olan Atatürk Barajı Türkiye'nin en büyük, dünyanın 8.
büyük barajıdır. Adıyaman ve Şanlıurfa il sınırları içerisinde yer alan Atatürk
barajı ile yıllarca kurak olan bu topraklara adeta can gelmiş, bölgenin
ekonomisi hızla gelişmiştir.
Diğer taraftan, yöre halkı tarafından "deniz" olarak
nitelendirilen Baraj Gölü, bölge turizmine büyük ölçüde çeşitlilik sağlamıştır.
Göl üzerinde balıkçılık ve su sporları yapılmaktadır.
Müzeler ve Örenyerleri
Müzeler
Adıyaman Müzesi
Adres: Atatürk Cad. Adıyaman
Tel: (416) 216 29 29
Faks: (416) 216 98 98
Örenyerleri
Nemrutdağı Örenyeri - Kahda/Karadut
Aresemeia Örenyeri - Kahda/Kocahisar
Eski Besnil - Eski Beni/Merkez
Pirin Örenyeri - Adıyaman/Merkez
Arsameia Ören Yeri (Nymphaios Arsameia'sı):
Kral I. Antiochos kitabelerinde söz edildiğine göre, Arsameia İ.Ö. 2. Yüzyılın
başlarında Kommagene'lerin atası Arsemez tarafından Kahta çayının doğusunda Eski
Kahta kalesinin karşısında kurulmuş Krallığın yazlık başkenti ve idare
merkezidir.
Güneydeki tören yolunda Mitras'ın kabartma steli, ayin
platformu üzerinde Antiochos-Herakles tokalaşma steli ve bunun önünde
Anadolu'nun bilinen en büyük Grekçe yazıtı, yazıtın bulunduğu yerden başlayan
158 m. derine inen bir tünel ile yazıtın batısında benzer bir kaya dehlizi
bulunmaktadır. Tepe üzerindeki platformda Mithridathes Callinichos'un mezar
tapınağı ve sarayı yer almaktadır. Arsameia ören yeri, Adıyaman'a 60 km.
uzaklıktadır.
Yeni Kale: Adıyaman'a 60 km.
uzaklıkta Kocahisar köyü yakınındadır. Kommagene'ler tarafından inşa edilen Yeni
Kale, karşısındaki Arsemeia ile birlikte kullanılmıştır. Romalılar ve ardından
Memluklular tarafından restore edilen Kale en son 1970'lerde kısmen
onarılmıştır. Kale içinde çarşı, cami, zindan, su yolları, güvercinlik
kalıntıları ve kitabeler bulunmaktadır. Kale'den Nymphois'e inen su yolu bir
tünelle Arsameia'ya başlanmıştır. 80 metreyi bulan bu yolla halen suya ulaşmak
mümkündür.
Derik Kalesi: Cendere Köprüsünden
sonra Sincik yolu üzerindeki Datgeli köyünün yakınlarındaki 1400 m. rakımda
bulunan tepenin üzerine kurulmuştur. M.S. 70'lerde Romalılar tarafından inşa
edildiği ve 300'lere kullanıldığı tahmin edilen, içerisinde büyük bir tapınak
bulunan bölgenin kutsal alanı kabul edilen kalenin hemen yakınında Kommagene
döneminde inşa edilen Temenos kalıntıları bulunmaktadır.
Gerger Kalesi (Fırat Arsameia'sı):
Adıyaman'ın Kahta İlçesine 85 km. uzaklıkta bulunan, tarihi Geç Hitit dönemine
dayanan kale, Fırat nehrinin batı yakasında yer almaktadır. M.Ö. II. yüzyılda
Kommageneliler'in atası olan Arsames tarafından kurulmuştur. Sarp kayalar
üzerine, Aşağı ve Yukarı Kale olmak üzere iki bölümde inşa edilen Gerger
Kalesi'nin batı surlarında Kral Samos'a ait bir kabartma bulunmaktadır. İslami
dönemde de kullanılan kale içerisinde cami, dükkanlar ve su sarnıçları
bulunmaktadır.
Perre Antik Kenti: Adıyaman
kent merkezine 5 km. uzaklıkta, Kuyucak köyü yolu üzerindeki Pirin köyündeki
kalıntılar 200 civarındaki kaya mezarı ve yerleşim yerine sahiptir. Antik çağdan
kalan bu nekropol ve çevresi Kommageneliler döneminde önemli bir yerleşim
merkezi olmakla birlikte, asıl Romalılar döneminde gelişmiş bir kenttir.
Girişleri kabartmalarla süslenmiş birbirine geçişli içerisinde lahitler
yerleştirilmiş kayaların içine oyulmuş mezar odaları şeklinde kalıntılardır.
COĞRAFYA
Adıyaman'ın Kuzey kesimi torosların uzantısı olan Malatya
dağları ile çevrilidir. Çelikhan, Gerger ve Tut ilçelerinin arazilerinin çoğu
dağlıktır. İlin belli başlı dağları; Güneye inildikçe ova nitelikli araziler
başlar. Şanlıurfa ve Diyarbakır ile il sınırı oluşturan Fırat Nehri ilin can
damarıdır. Gölbaşı, İnekli, Azaplı Abdulharap Gölleri Adıyaman'ın doğal
gölleridir. Atatürk Barajının yapılması ile meydana gelen Atatürk Barajı gölü,
Adıyaman için adeta deniz niteliğindedir.
Adıyaman karasal bir iklime sahip olduğundan yazları sıcak ve
kurak, kışları yağışlı ve soğuk geçmektedir.
TARİHÇE
Adıyaman yöresinde Hititliler, Asurlular, Hurriler, Frigler,
Persler, Makedonlar, Kommageneliler, Romalılar ve Bizanslılar yaşamıştır. Şehri
8. yüzyılda Emevi komutanlarından Masur İbni Caneve kurmuştur. Daha sonra
Abbasiler, Eyyübiler, Selçuklular, Memlüklular ve Osmanlı egemenliğine
girmiştir.1923 yılında Malatya iline bağlı ilçe olan Adıyaman 1954 yılında il
olmuştur.
NE YENİR?
Çiğ köfte, İçli Köfte, Basalla (ekşili köfte), Cılbır,
Mercimekli Köfte, Pestil, Yapıştırma ve Hıtap, Adıyaman'ın ünlü yemek
türlerinden bazılarıdır. İl merkezinde yöresel yemeklerin bulunduğu lokantalar
mevcuttur. Kahta ilçesindeki Baraj Gölü kıyısında balık yenebilir. Nemrut Dağı
yolu üzerindeki konaklama ve kafeteryalarda yeme-içme olanağı mevcuttur.
|
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
Belediye Bülteni |
 |
 |
|
Engellinin Sesi Gazetesi |
 |
 |
|
Kahta Gercek Gazetesi |
|
Kahta Olay Gazetesi |
|
Keyfi-Mizah Gazetesi |
 |
|
Türkay Gazetesi |
 |
 |
 |
 |
 |
|
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
|
